Op de eerste plaats vinden wij deze waarheid: Maria is moeder van de Kerk, niet alleen omdat zij de moeder van Jezus Christus is en zijn allernaaste medewerkster in de nieuwe ... economie, toen de Zoon van God de menselijke natuur uit haar heeft aangenomen, om door de mysteries van zijn vlees de mens van zonde te bevrijden, Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 55 maar ook omdat zij als een toonbeeld van deugden schittert voor heel de gemeenschap van uitverkorenen. Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 65.63 Want zoals geen enkele menselijke moeder haar rol slechts tot het voortbrengen van een nieuwe mens kan beperken, maar hierin ook de taak van voeding en opvoeding moet begrijpen, evenzo is het bij de heilige maagd Maria. Nadat zij heeft deelgenomen aan het offer van haar Zoon, aan de zaak van onze verlossing, en wel op zo intieme wijze, dat zij door Hem terecht als moeder is aangewezen, niet van de apostel Johannes alleen, maar tegelijk - laten wij het hier mogen zeggen - van het menselijk geslacht dat hij in zekere zin vertegenwoordigde, Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 58 Vgl. Paus Leo XIII, Encycliek, Over de Rozenkrans, Adiutricem populi christiani (5 sept 1895). Acta Leonis XIII 15, 1896, blz. 302 zet zij nu in de hemel de vervulling van haar moederlijke taak voort, die hierin bestaat, dat zij het goddelijk leven in elk van de verloste mensen afzonderlijk helpt verwekken en groeien, Deze zo troostrijke waarheid maakt, vanuit een vrije wilsbeschikking van de allerwijste God, integraal deel uit van het mysterie van het menselijk heil; zij moet daarom door alle Christenen in geloof worden aanvaard.

Maar op welke wijze draagt de verheven moeder van God bij tot de groei van de leden van de Kerk in het genadeleven? Allereerst door haar onophoudelijk gebed, dat door een brandende liefde wordt geïnspireerd. Want hoewel deze maagd zich verheugt in de aanschouwing van de heilige Drie-eenheid, vergeet zij toch haar kinderen niet, die zoals zijzelf eenmaal nog op de pelgrimstocht van het geloof 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 58 zijn; ja zij aanschouwt hen juist in God, en verbonden met Jezus Christus, die altijd leeft om onze voorspraak te zijn, (Hebr. 7, 25) gevoelt zij hun noden en maakt zich tot hun voorspraak, helpster, bijstand en middelares. Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 62 Van deze nooit aflatende voorspraak bij haar Zoon voor het volk van God is de Kerk van de vroegste eeuwen af overtuigd geweest; getuige die overoude antifoon die met slechts geringe verschillen zowel in het oosten als in het westen deel uitmaakt van het liturgisch gebed:

Onder de bescherming van uw barmhartigheid nemen wij onze toevlucht,
o moeder van God:
verstoot onze gebeden niet in onze nood,
maar behoed ons voor de ondergang, o (gij) die alleen gezegend (zijt). Vgl. dom F. Mercenier., L' Antienne Marialee grecque la plus ancienne, in Le Muséon 52, 1939, blz. 229-233.

Evenwel, verre van dat de moederlijke voorspraak van Maria iets af zou doen aan de overheersende en onvervangbare werkzaamheid van Christus, onze Verlosser, put zij daaruit veeleer haar eigen kracht en vormt deze voor haar een schitterend bewijs. Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 62 De bijstand van de moeder van de Kerk bestaat echter niet alleen in de voorspraak bij haar Zoon om toeneming van het goddelijk leven in de zielen; zij helpt de verloste mensen immers ook nog op een andere wijze: door haar voorbeeld, dat van de allergrootste invloed is, volgens het spreekwoord: Woorden wekken, voorbeelden trekken. Want zoals het onderricht van de ouders veel werkdadiger is, als het steunt op een voorbeeldig leven in overeenstemming met de menselijke en goddelijke wijsheid, evenzo brengen de bevalligheid en beminnelijkheid die uit de voortreffelijke deugden van de onbevlekte moeder van God uitstralen de harten op wonderlijke wijze tot navolging van het goddelijk voorbeeld, Jezus Christus, van wie zijzelf de meest getrouwe afbeelding is geweest. Het concilie verklaart daarom: Wanneer de Kerk in genegenheid aan haar denkt en haar beschouwt in het licht van het mens geworden Woord, dringt zij vol eerbied dieper in het grote mysterie van de menswording door en richt zij zichzelf steeds meer naar haar Bruidegom. Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 65

Bovendien is het van belang te laten zien, dat de schitterende heiligheid van de heilige maagd Maria niet alleen een uniek geschenk is geweest van de goddelijke vrijgevigheid, maar tegelijk de vrucht van haar levenshouding, die hierin bestond, dat zij uit vrije wil onafgebroken en edelmoedig de innerlijke impulsen van de Heilige Geest heeft gevolgd. Op grond van deze volmaakte en harmonische overeenstemming tussen de goddelijke genade en het werk van haar menselijke natuur, brengt zij de hoogste eer aan de allerheiligste Drie-eenheid, en is zij het kostbare sieraad van de Kerk geworden, zodat zij in de liturgie wordt aangesproken als: Gij zijt de roem van Jeruzalem, de vreugde van Israël, de luister van ons volk. Tweede antifoon van de Lauden van het feest van de H. Maagd Maria, Onbevlekt Ontvangen

Laten wij dus de getuigenissen bewonderen die de bladzijden van het evangelie ons van een zo buitengewone harmonische overeenstemming geven. Zodra de stem van de aartsengel Gabriël aan Maria had meegedeeld, dat zij door God was uitgekozen tot onbevlekte moeder van zijn eengeboren Zoon, heeft zij zonder uitstel ingestemd met het werk dat alle krachten van haar broze natuur zou opeisen, met de woorden: Zie de dienstmaagd des Heren; mij geschiede naar uw woord. (Lc. 1, 38) Vanaf dat ogenblik heeft zij zich geheel aan het dienstwerk gewijd, niet alleen van de hemelse Vader en van het mens geworden Woord, dat haar Zoon was geworden, maar tegelijk van heel het menselijk geslacht, toen zij namelijk eenmaal had begrepen, dat Jezus zijn volk uit de slavernij van de zonde zou bevrijden en Koning zou zijn van het messiaanse rijk, dat universeel is en waaraan nooit een einde komt. Vgl. Mt. 1, 21 Vgl. Lc. 1, 33

Het leven van de allerzuiverste bruid van de heilige Jozef, die zowel tijdens als na de geboorte maagd is gebleven, zoals de katholieke Kerk altijd heeft geloofd en beleden Vgl. H. Paus Leo I de Grote, Over de Menswording van het Woord van God - Aan Bisschop Flavianus, Lectis dilectionis tuae - Tomus I Leonis (13 juni 449). PL 54, 759 Vgl. H. Paus Leo I de Grote, Sermones. ad Iulianum Ep, Coënsem Licet per nostros: PL 54, 803 Vgl. Paus Hormisdas, Brief aan Keizer Justinus, Inter ea quae (26 mrt 521), 10. PL 63, 514 Vgl. Paus Pelagius I, Brief, Humani Generis (3 feb 557). PL 69, 407 Vgl. Synode van Lateranen, Sessio V (31 okt 649), 3. Caspar, ZKG, 51, 1932, blz. 88 Vgl. 16e Synode van Toledo, Symbolum - Geloofsbelijdenis, Credo (2 mei 693), 22. J, Madoz, El Simbolo del Concilio XVI de Toledo, in Estudios Onienses, ser. I, vol. 3, 1946 Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 52.56.57.59.68 - en zoals trouwens passend was voor de vrouw die tot de uitzonderlijke eer was verheven moeder van God te zijn Vgl. H. Thomas van Aquino, Summa Theologiae. I, q. 25, a. 6, ad 4 -, heeft zich dus door een zo volledige gemeenschap met haar Zoon gekenmerkt, dat zij zowel vreugde als lijden en tenslotte de overwinning met Hem heeft gedeeld. Ook nadat Jezus tot de rechterhand van de Vader was opgestegen, is zij voortdurend door een brandende liefde met haar Zoon verbonden gebleven en heeft zij gelovig en standvastig haar nieuwe taak vervuld, door namelijk als een geestelijke moeder de meest geliefde leerling en de jonge Kerk bij te staan. Men mag dus met het volste recht zeggen, dat heel het nederige leven van de dienstmaagd der Heren, vanaf het ogenblik dat de engel haar begroette tot het ogenblik waarop zij met ziel en lichaam vanaf deze aarde in de hemelse glorie werd opgenomen, een leven van liefdevolle dienstbaarheid is geweest.

Samen met de evangelisten, kerkvaders en kerkleraars, die het oecumenisch concilie in de dogmatische constitutie Lumen Gentium (hoofdstuk VIII) heeft opgesomd, zien wij daarom met bewonderende ogen naar Maria op, standvastig als zij was in haar geloof, bereid om te gehoorzamen, eenvoudig in haar nederigheid, juichend in haar verheerlijking van de Heer, vurig in haar liefde, en zo sterk en bestendig in de aanvaarding van haar opdracht, dat zij zichzelf prijsgaf in volledige gemeenschap van gezindheid met haar Zoon, die op het kruis is gestorven om de mensen nieuw leven te geven.

Waar dus zo'n grote gloed van deugden van haar uitstraalt, is het zeker de eerste plicht van hen die in Christus' moeder de volmaakte vorm van de Kerk erkennen, om zich nauwer met haar te verenigen in de dankzegging aan de Allerhoogste, die grote dingen in haar heeft gedaan tot welzijn van heel het menselijk geslacht. Maar men mag hiermee niet volstaan. Want er rust een tweede verplichting op alle gelovigen: om namelijk een bijzondere eredienst van lof, dank en liefde aan de getrouwe dienstmaagd des Heren te wijden, omdat immers, volgens een wijze en heerlijke beschikking van God, de vrije instemming van haar wil samen met haar edelmoedige medewerking veel hebben bijgedragen tot de verwezenlijking van de goddelijke plannen, en nog steeds meewerken aan het heilswerk onder de mensen. Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 56

Elke gelovige kan daarom deze aanroeping van de heilige Anselmus tot de zijne maken:

Roemrijke vrouwe, geef dat wij door u waardig worden op te stijgen naar Jezus, uw Zoon, die zich gewaardigd heeft door u naar ons af te dalen. H. Anselmus van Canterbury, Oratio. 54: PL 158, 961