Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

Er moet dus tusschen beide machten een ordelijk verband bestaan, en dit wordt niet ten onrechte vergeleken met de verbinding van ziel en lichaam in den mensch. Van welken aard en hoe groot dit verband is, kan men slechts beoordeelen, door, zooals wij zeiden, te zien naar beider natuur, en rekening te houden met de hoogere beteekenis en waarde van beider doel. Immers, de eene heeft onmiddellijk tot doel de zorg voor het aardsche welzijn, de andere het bereiken van de hemelsche en eeuwige goederen.

Al wat er dus in de menschelijke aangelegenheden op eenige wijze heilig is, al wat betrekking heeft op het zielenheil of den dienst van God, hetzij het heilig is uit zijn aard, hetzij om iets anders waartoe het als middel geordend is: dat alles valt onder de macht en de vrije beschikking der Kerk. Al het andere daarentegen, dat binnen het gebied der zuiver burgerlijke en zuiver politieke zaken valt, staat met recht onder het burgerlijk gezag, want Jezus Christus heeft bevolen aan den keizer te geven wat des keizers is, en aan God wat Gode toekomt.