• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x
Al aanstonds komt dan duidelijk en ontwijfelbaar vast te staan de noodzakelijkheid van het verband der bisschoppen met den opvolger van Petrus. Immers, wordt dit verband verbroken, dan laat ook de band los die de veelheid der christenen in eenheid samenhoudt, en dan wordt deze zoo verbroken, dat er van het bestaan van één lichaam of één kudde absoluut geen sprake meer kan wezen. "Het behoud der Kerk hangt met de waardigheid van den opperpriester zóó innig samen, dat, als hem niet een geheel bijzonder en alles overtreffend gezag wordt toegekend, het aantal scheuringen het getal der priesters zal evenaren." H. Hieronymus, Dial. contra Luciferianos. n.9: PL 23, 165. (De tekst van Hieronymus heeft: "tot in Ecclesiss...")

Daarom is het van belang het volgende voor oogen te houden: aan de apostelen is buiten Petrus om niets, maar aan Petrus zijn - buiten de apostelen om vele voorrechten afzonderlijk gegeven. Als Joannes Chrysostomus het woord van Christus (Joh. 21, 15) behandelt, stelt hij de vraag: "Waarom spreekt Christus, met voorbijgaan van de anderen, over deze dingen tot Petrus?" En dan geeft hij dit afdoend antwoord: "Omdat hij de voornaamste was onder de apostelen, de woordvoerder der leerlingen en het hoofd van hun college." H. Johannes Chrysostomos, Preek over het Evangelie volgens Johannes, In Joannem Homilia. 88, n. 1: PG 59, 478

Inderdaad, Petrus alléén werd door Christus aangewezen tot grondslag der Kerk; hij ontving de macht tot binden en ontbinden; hij alleen werd met het weiden der kudde belast. De apostelen daarentegen hebben heel hun gezag en heel hun bepaalde taak tezamen met Petrus ontvangen: "De goddelijke Goedheid heeft aan de overige vorsten der Kerk wèl iets gemeenschappelijk met Petrus willen toekennen, maar wat zij aan de anderen niet weigerde, gaf zij nooit anders dan door hem." H. Paus Leo I de Grote, Sermones. 4, cap. 2: PL 54, 150 "Hij alléén ontving vele voorrechten; den anderen werd niets aangeboden waarin hij niet deelde." H. Paus Leo I de Grote, Sermones. 4, cap. 2: PL 54, 149

Hieruit volgt duidelijk, dat het recht en de bestuursmacht der bisschoppen te loor gaan, wanneer zij zich bewust van Petrus of diens opvolgers afscheiden. Door die afscheiding toch rukken zij zich los van den grondslag, waarop heel het gebouw moet steunen, en derhalve worden zij dan ook buiten het gebouw zelf geplaatst. Om dezelfde reden staan zij dan buiten den schaapsstal, die door den Opperherder wordt bestuurd, en buiten het rijk, waarvan enkel Petrus krachtens Gods bestel de sleutels bezit.

Hier zien wij dus weer opnieuw het plan des hemels en de bedoeling van God bij de stichting van de christelijke gemeenschap naar voren treden. Het plan van den goddelijken Stichter was: een Kerk, die één zou zijn door eenheid van geloof, bestuur en gemeenschap, en als beginsel en centrum dier eenheid koos Hij Petrus en zijn opvolgers. Daarom zegt Cyprianus: "Er beslaat om tot het geloof te komen een gemakkelijke bewijsvoering door de waarheid in een kort bestek samen te vatten. De Heer spreekt tot Petrus met deze woorden: Ik zeg u: gij zijt Petrus.... Hij bouwt de Kerk op één enkelen persoon. En hoewel Hij na Zijn verrijzenis aan alle apostelen een gelijke mate van gezag toekent met de woorden: "Zooals de Vader Mij gezonden heeft...", toch heeft Hij ook, om de eenheid in het volle licht te zetten, door een bepaling van Zijn goddelijk gezag vastgesteld, dat deze eenheid van één persoon moest uitgaan." H. Cyprianus van Carthago, De unit Eccl.. n. 4: PL 4, 498-500 En Optatus van Mileve zegt: "Gij weet zeer goed, dat de bisschopszetel der stad Rome het eerst aan Petrus is toegewezen; Petrus, het hoofd aller apostelen, heeft hem in bezit genomen en is daarom ook Cephas genoemd. Van dezen zetel moet de eenheid uitgaan, dit door allen moet gehandhaafd worden, opdat de andere apostelen niet eenzijdig voor hun eigen zetels zouden opkomen, en opdat ieder, die tegen dien eenen bepaalden zetel een anderen zou oprichten, al aanstonds een scheurmaker en een zondaar zou wezen." H. Optatus van Mileve, De schismate Donatistarum adversus Parmeniarum (1 jan 365). Lib. II, n. 2: PL 11, 947

Hierop steunt ook de uitspraak van den bovengenoemden Cyprianus, dat zoowel ketterij als scheuring hun oorsprong en bron hebben in de weigering van de verschuldigde gehoorzaamheid aan het hoogste gezag. "De oorsprong van ketterijen en het ontstaan van scheuringen ligt enkel in het feit, dat men den priester Gods de gehoorzaamheid opzegt, en niet erkent, dat er maar één persoon in de Kerk is, die tegelijkertijd als priester en als rechter de plaats van Christus bekleedt." H. Cyprianus van Carthago, Brieven, Epistolae. 12, Ad Cornelium, n. 4 en 5: PL 11, 955-956

Niemand kan dus deel hebben aan het gezag, dan alleen als hij met Petrus vereenigd is, want het denkbeeld, dat iemand, die buiten de Kerk staat, in de Kerk met gezag bekleed zou zijn, is een ongerijmdheid. Dit was de reden, waarom Optatus van Mileve tot de Donatisten het volgend verwijt richtte: "Wij lezen, dat Petrus tegenover de poorten der hel de sleutels ontving van het rijk der zaligheid; Petrus, d.w.z. ons opperhoofd, tot wien Christus heeft gezegd: Aan u zal Ik de sleutels, van het rijk der hemelen geven, en de poorten der hel zullen ze niet bemachtigen. Waarom dus tracht gij, die tegen den Stoel van Petrus ten strijde trekt, u van de sleutels van het rijk der hemelen meester te maken?" H. Optatus van Mileve, De schismate Donatistarum adversus Parmeniarum (1 jan 365). Lib. II, n. 4 en 5: PL 11, 955-956

Document

Naam: SATIS COGNITUM
Over de eenheid van de Kerk
Soort: Paus Leo XIII - Encycliek
Auteur: Paus Leo XIII
Datum: 29 juni 1886
Copyrights: © 1947, Ecclesia Docens 0141, Uitg. Gooi & Sticht, Hilversum
Vert.: J. Pubben C.ss.R.; tussentitels: redactie Ecclesia Docens
Vertaling ongewijzigd in het oorspronkelijke Oud Nederlands
Bewerkt: 9 oktober 2020

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Inhoudsopgave van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2024, Stg. InterKerk, Schiedam, test