• Database vol kerkelijke documenten
  • Geloofsverdieping
  • Volledig in het Nederlands
  • Beheerd door vrijwilligers

Zoeken in kerkelijke documenten en berichten

x

NOTA EXPLIVICATA BIJ HET DECREET OVER DE BESTUURSREGELING IN VERENIGINGEN VAN GELOVIGEN

In het kader van zijn eigen bevoegdheid heeft het Dicasterie tot taak het leven en de ontwikkeling van de verenigingen van gelovigen en de lekenbewegingen te begeleiden (vgl. Statuten van het Dicasterie, art. 7) De activiteit van het Dicasterie wordt ingegeven door de wens om de groei te bevorderen van de kerkelijke entiteiten die aan het Dicasterie zijn toevertrouwd, en om de bisschoppen te helpen hun eigen rol in het leiden en begeleiden van deze entiteiten op adequate wijze te vervullen.

In het verlengde van Vaticanum II, dat het lekenapostolaat erkende als uitdrukking van de roeping en de missionaire verantwoordelijkheid van de lekengelovigen Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Decreet, Over het lekenapostolaat, Apostolicam Actuositatem (18 nov 1965), 1.18-19, zag Sint Johannes Paulus II het wezen van de Kerk zelf gerealiseerd in de verenigingen van de gelovigen: "het mysterie van Christus en zijn verlossend werk in de wereld aanwezig maken" H. Paus Johannes Paulus II, Boodschap, Tot het Wereldcongres van kerkelijke bewegingen en nieuwe gemeenschappen, De kerkelijke bewegingen vormen betekenisvolle vruchten van de lente van de Kerk zoals deze door het Concilie was voorzegd (27 mei 1998), 5 Met profetische intuïtie richtte hij zich tot de kerkelijke bewegingen tijdens de Vigilie van Pinksteren in 1998 en stelde hen voor een nieuwe uitdaging: "Vandaag ontvouwt zich een nieuwe etappe voor u: die van de kerkelijke rijpheid. Dit betekent niet dat alle problemen zijn opgelost. Het is eerder een uitdaging. Een weg die jullie moeten gaan. De Kerk verwacht van jullie de 'rijpe' vruchten van gemeenschap en engagement" H. Paus Johannes Paulus II, Toespraak, Wereldcongres 1998 van kerkelijke bewegingen en nieuwe gemeenschappen (30 mei 1998), 6

Benedictus XVI verkende de implicaties van deze nieuwe fase van kerkelijke rijpheid en wees, als een weg om de verenigingen van de gelovigen adequaat te begrijpen in het licht van Gods plan en de zending van de Kerk, op een rijpere gemeenschap van alle delen van de Kerk "zodat alle charisma's, met respect voor hun eigenheid, vrij en ten volle kunnen bijdragen aan de opbouw van het ene Lichaam van Christus" Paus Benedictus XVI, Toespraak, Tot de bisschoppen die deelnamen aan een Seminarie georganiseerd door de Pauselijke Raad voor de Leken, (17 mei 2008). Ook nodigde hij de kerkelijke bewegingen uit zich met voortvarendheid en gehoorzaamheid te onderwerpen aan het oordeel van de kerkelijke autoriteiten, waarbij hij deze beschikbaarheid aangaf als waarborg voor de authenticiteit van hun charisma's en de evangelische goedheid van hun handelen. Vgl. Paus Benedictus XVI, Boodschap, Boodschap aan de deelnemers aan het Wereldcongres van de kerkelijke Bewegingen en nieuwe Gemeenschappen in Rocca di Papa, 31 mei - 2 juni 2006., Een lichtend teken van de schoonheid van Christus en van de Kerk (22 mei 2006), 4

Paus Franciscus stelt voor, in navolging van zijn voorgangers, om de eisen die de weg van kerkelijke rijpheid stelt aan de verenigingen van gelovigen te begrijpen in een perspectief van missionaire bekering. Vgl. Paus Franciscus, Postsynodale Apostolische Exhortatie, Over de verkondiging van het Evangelie in de wereld van vandaag - Naar aanleiding van de Bisschoppensynode 2012 over de nieuwe evangelisatie, Evangelii Gaudium (24 nov 2013), 29-30 Als prioriteiten noemt hij het respecteren van de persoonlijke vrijheid; het overwinnen van zelfreferentialiteit, unilateralisme en absolutisering; het bevorderen van een bredere synodaliteit, en het kostbare geschenk van de communio. Inderdaad "echte communio kan niet bestaan in Bewegingen of in Nieuwe Gemeenschappen tenzij deze geïntegreerd zijn binnen de grotere communio van onze Heilige Moeder, de hiërarchische Kerk" Paus Franciscus, Toespraak, Tot de deelnemers aan de derde Wereldcongres van de kerkelijke Bewegingen en nieuwe Gemeenschappen, De vreugde van het Evangelie: de vreugde van de verkondiging (22 nov 2014)

Met betrekking tot de kerkelijke rijpheid, vermaant paus Franciscus: "Vergeet echter niet dat om dit doel te bereiken de bekering missionair moet zijn: de kracht om verleidingen en onvolkomenheden te overwinnen komt van de diepe vreugde om het Evangelie te verkondigen, dat de basis is van jullie charisma's" Paus Franciscus, Toespraak, Tot de deelnemers aan de derde Wereldcongres van de kerkelijke Bewegingen en nieuwe Gemeenschappen, De vreugde van het Evangelie: de vreugde van de verkondiging (22 nov 2014) Dit is de interpretatieve sleutel die ons in staat stelt de kerkelijke betekenis van dit Decreet te begrijpen, dat erop gericht is de "bekoringen en tekortkomingen" te overwinnen die zich voordoen in de wijze waarop het bestuur wordt uitgeoefend binnen verenigingen van gelovigen.

In zijn dienst van begeleiding van de meer dan honderd internationale verenigingen en andere entiteiten waarop het Dicasterie rechtstreeks toezicht uitoefent, heeft het Dicasterie een grote verscheidenheid aan methoden kunnen waarnemen bij de uitvoering van de verantwoordelijkheden van het bestuur. Deze ervaring heeft geleid tot het bestuderen van en nadenken over goed bestuur binnen deze verenigingen.

Binnen de verenigingen van gelovigen wordt het gezag toegekend door de vrije wil van de leden, zoals vastgelegd in de statuten, en wordt het uitgeoefend ten dienste van het goede bestuur van de vereniging, met verwijzing naar specifieke doeleinden, in de vervulling van een kerkelijke zending. De charismatische gaven die aan de oorsprong liggen van vele verenigingen, zijn immers door de Heilige Geest geschonken niet alleen ten bate van hen die ze ontvangen, maar van het hele Volk van God. Vgl. Congregatie voor de Geloofsleer, "De Kerk verjongt" - Aan de Bisschoppen van de Katholieke Kerk - over de verhouding tussen de hiĆ«rarchische en charismatische gaven in het leven en de zending van de Kerk, Iuvenescit Ecclesia (15 mei 2016), 5-7 Bijgevolg blijft de achtergrond waartegen alle dimensies van het leven van deze verenigingen moeten worden begrepen, de Kerk zelf, en niet de beperktere sfeer van de internationale vereniging of, nog minder, van haar plaatselijke groepen. Daarom moet het bestuur in een vereniging van gelovigen ook worden begrepen in het perspectief van kerkelijke gemeenschap, en moet het worden uitgeoefend volgens de normen van het universeel recht en de eigen normen van de vereniging, onder toezicht van het kerkelijk gezag. Vgl. Wetboek, Codex van het Canonieke recht, Codex Iuris Canonici (25 jan 1983), 305.315.323 Vgl. 2e Vaticaans Concilie, Constitutie, Over de Kerk, Lumen Gentium (21 nov 1964), 12 Vgl. Congregatie voor de Geloofsleer, "De Kerk verjongt" - Aan de Bisschoppen van de Katholieke Kerk - over de verhouding tussen de hiĆ«rarchische en charismatische gaven in het leven en de zending van de Kerk, Iuvenescit Ecclesia (15 mei 2016), 8

In het kader van zijn toezichthoudende taak heeft het Dicasterie - na aandachtige bestudering van het leergezag en het kerkelijk recht, en na zorgvuldig interdicasteriaal overleg - een aantal redelijke criteria vastgesteld met betrekking tot twee noodzakelijke aspecten van goed bestuur: de regeling van de ambtstermijnen in bestuursorganen op internationaal niveau, en de representativiteit van deze organen. Het Dicasterie voor Leken, Familie en Leven
De verenigingen van gelovigen
Decreet tot regeling van de uitoefening van het bestuur in internationale particuliere en openbare verenigingen van gelovigen en in andere entiteiten met rechtspersoonlijkheid die aan het rechtstreekse toezicht van hetzelfde Dicasterie zijn onderworpen
(3 juni 2021)
dat vandaag is afgekondigd - en dat in forma specifica door de Paus is goedgekeurd - regelt de duur en het aantal van deze mandaten en, voor de verenigingen, de deelname van hun leden aan de samenstelling van hun centrale bestuursorganen.

Niet zelden bevordert het ontbreken van beperkingen in de ambtstermijnen voor degenen die geroepen zijn om te besturen, vormen van toe-eigening van het charisma, personalisering, centralisering en uitingen van zelfreferentialiteit die gemakkelijk kunnen leiden tot ernstige schendingen van de persoonlijke waardigheid en vrijheid, en zelfs tot echt misbruik. Bovendien leidt slecht bestuur onvermijdelijk tot conflicten en spanningen die de gemeenschap schaden en de missionaire dynamiek verzwakken.

Evenzo heeft de ervaring geleerd dat een wisseling van generaties binnen bestuursorganen door een roulatie van verantwoordelijkheden de vitaliteit van de vereniging ten goede komt. Het biedt de gelegenheid tot creatieve groei en stimuleert investeringen in opleiding. Het versterkt de trouw aan het charisma, blaast nieuw leven in de interpretatie van de tekenen des tijds en stimuleert nieuwe en vernieuwde wegen van missionair handelen.

Wat de vernieuwing van de bestuursfuncties betreft, beperkt het Dicasterie voor Leken, Familie en Leven
De verenigingen van gelovigen
Decreet tot regeling van de uitoefening van het bestuur in internationale particuliere en openbare verenigingen van gelovigen en in andere entiteiten met rechtspersoonlijkheid die aan het rechtstreekse toezicht van hetzelfde Dicasterie zijn onderworpen
(3 juni 2021)
de maximale duur van elke ambtstermijn in het centrale bestuursorgaan op internationaal niveau tot vijf jaar Dicasterie voor Leken, Familie en Leven, Decreet tot regeling van de uitoefening van het bestuur in internationale particuliere en openbare verenigingen van gelovigen en in andere entiteiten met rechtspersoonlijkheid die aan het rechtstreekse toezicht van hetzelfde Dicasterie zijn onderworpen, De verenigingen van gelovigen (3 juni 2021), 1. (art. 1), tot een maximum van tien opeenvolgende jaren de uitoefening van alle functies in dit orgaan Dicasterie voor Leken, Familie en Leven, Decreet tot regeling van de uitoefening van het bestuur in internationale particuliere en openbare verenigingen van gelovigen en in andere entiteiten met rechtspersoonlijkheid die aan het rechtstreekse toezicht van hetzelfde Dicasterie zijn onderworpen, De verenigingen van gelovigen (3 juni 2021), 2. (art. 2, § 1), met de mogelijkheid van herverkiezing slechts na een vacature van één termijn Dicasterie voor Leken, Familie en Leven, Decreet tot regeling van de uitoefening van het bestuur in internationale particuliere en openbare verenigingen van gelovigen en in andere entiteiten met rechtspersoonlijkheid die aan het rechtstreekse toezicht van hetzelfde Dicasterie zijn onderworpen, De verenigingen van gelovigen (3 juni 2021), 2. (art. 2, § 2), met uitzondering van het geval van de moderator, wiens functies kunnen worden uitgeoefend onafhankelijk van de tijd die reeds in andere functies binnen het centrale bestuursorgaan is doorgebracht Dicasterie voor Leken, Familie en Leven, Decreet tot regeling van de uitoefening van het bestuur in internationale particuliere en openbare verenigingen van gelovigen en in andere entiteiten met rechtspersoonlijkheid die aan het rechtstreekse toezicht van hetzelfde Dicasterie zijn onderworpen, De verenigingen van gelovigen (3 juni 2021), 2. (art. 2, § 3). De functie van moderator kan in totaal maximaal tien jaar worden uitgeoefend, waarna het niet mogelijk is deze functie opnieuw te bekleden Dicasterie voor Leken, Familie en Leven, Decreet tot regeling van de uitoefening van het bestuur in internationale particuliere en openbare verenigingen van gelovigen en in andere entiteiten met rechtspersoonlijkheid die aan het rechtstreekse toezicht van hetzelfde Dicasterie zijn onderworpen, De verenigingen van gelovigen (3 juni 2021), 2. (art. 2 § 4).

Het Dicasterie erkent de sleutelrol die de stichters in vele internationale verenigingen of entiteiten spelen en heeft bij de goedkeuring van de statuten vaak stabiliteit verleend aan de bestuursfuncties die door deze stichters worden uitgeoefend. Op die manier heeft het Dicasterie voldoende tijd willen uittrekken om ervoor te zorgen dat het door hen ontvangen charisma op passende wijze in de Kerk zou worden ontvangen en door de leden getrouw zou worden geassimileerd. Op grond van dit Dicasterie voor Leken, Familie en Leven
De verenigingen van gelovigen
Decreet tot regeling van de uitoefening van het bestuur in internationale particuliere en openbare verenigingen van gelovigen en in andere entiteiten met rechtspersoonlijkheid die aan het rechtstreekse toezicht van hetzelfde Dicasterie zijn onderworpen
(3 juni 2021)
behoudt het Dicasterie zich de bevoegdheid voor om de stichters vrij te stellen van de in het decreet gestelde grenzen Dicasterie voor Leken, Familie en Leven, Decreet tot regeling van de uitoefening van het bestuur in internationale particuliere en openbare verenigingen van gelovigen en in andere entiteiten met rechtspersoonlijkheid die aan het rechtstreekse toezicht van hetzelfde Dicasterie zijn onderworpen, De verenigingen van gelovigen (3 juni 2021), 5. (art. 5), indien het dit opportuun acht voor de ontwikkeling en de stabiliteit van de vereniging of entiteit, en indien een vrijstelling overeenkomt met de duidelijke wil van het centrale bestuursorgaan.

Het Dicasterie vertrouwt erop dat dit Dicasterie voor Leken, Familie en Leven
De verenigingen van gelovigen
Decreet tot regeling van de uitoefening van het bestuur in internationale particuliere en openbare verenigingen van gelovigen en in andere entiteiten met rechtspersoonlijkheid die aan het rechtstreekse toezicht van hetzelfde Dicasterie zijn onderworpen
(3 juni 2021)
zal worden ontvangen in de gepaste geest van kinderlijke gehoorzaamheid en kerkelijke gemeenschap die zovele internationale verenigingen van gelovigen en internationale entiteiten op voorbeeldige wijze aan de dag leggen, en dat de pastorale motivatie voor dit Dicasterie voor Leken, Familie en Leven
De verenigingen van gelovigen
Decreet tot regeling van de uitoefening van het bestuur in internationale particuliere en openbare verenigingen van gelovigen en in andere entiteiten met rechtspersoonlijkheid die aan het rechtstreekse toezicht van hetzelfde Dicasterie zijn onderworpen
(3 juni 2021)
ten volle zal worden begrepen, geboren als zij is uit het verlangen van Moederkerk om haar kinderen te helpen op weg naar volledige kerkelijke rijpheid. Het Dicasterie dankt de Heer voor het kostbare geschenk van deze internationale entiteiten, die zich inzetten voor de verkondiging van de verrezen Christus en voor de omvorming van de wereld volgens het Evangelie.

Document

Naam: NOTA EXPLIVICATA BIJ HET DECREET OVER DE BESTUURSREGELING IN VERENIGINGEN VAN GELOVIGEN
Soort: Dicasterie voor Leken, Familie en Leven
Auteur: Kevin Kard. Farell
Datum: 3 juni 2021
Copyrights: © 2021, Libreria Editrice Vaticana / Stg. InterKerk / Nederlandse Bisschoppenconferentie
Werkvert. vanuit Italiaanse en Engelstalige versies: redactie
Aan deze vertaling kunnen geen rechten ontleend worden
Bewerkt: 20 juni 2022

Opties

Internetadres
Print deze pagina
Dit document bestellen
Startpagina van dit document
Referenties naar dit document
Referenties vanuit dit document
RK Documenten wordt mogelijk gemaakt door donaties van gebruikers.
© 1999 - 2022, Stg. InterKerk, Schiedam, test